Co to są kompetencje w zakresie AI?

Art. 4 AI Act w małej firmie

1. Spis użycia AIFirma ustala, kto i do czego korzysta z narzędzi AI.
2. DopasowanieUwzględnia wiedzę, doświadczenie i wykształcenie ludzi oraz kontekst użycia AI.
3. ŚrodkiKrótkie szkolenie na własnych zadaniach i spisane zasady korzystania z AI.
4. ŚladData, zakres i lista obecności, uzupełniane przy nowych narzędziach i osobach.

Co mówi art. 4 AI Act?

AI Act, czyli rozporządzenie (UE) 2024/1689, w art. 3 pkt 56 definiuje kompetencje w zakresie AI jako umiejętności, wiedzę i zrozumienie, które pozwalają dostawcom, podmiotom stosującym i osobom, na które AI ma wpływ, w przemyślany sposób wdrażać systemy AI i mieć świadomość, jakie możliwości i ryzyka się z nimi wiążą oraz jakie szkody mogą wyrządzić.

Art. 4 stosuje się od 2 lutego 2025 r. W lipcu 2026 r. zmieniło go rozporządzenie (UE) 2026/1744, nazywane aktem zbiorczym albo „Omnibusem” dotyczącym AI, w mocy od 27 lipca 2026 r. W nowym brzmieniu:

• dostawcy i podmioty stosujące systemy AI podejmują środki, które wspierają rozwój kompetencji w zakresie AI wśród personelu i innych osób, które w ich imieniu obsługują i wykorzystują systemy AI;
• uwzględnia się wiedzę techniczną, doświadczenie i wykształcenie tych osób oraz kontekst użycia AI;
• przepis wprost mówi, że nie chodzi o zapewnienie określonego poziomu kompetencji u każdej osoby;
• Komisja Europejska i państwa członkowskie wspierają firmy w tym obowiązku, w szczególności MŚP, a Komisja publikuje praktyczne przykłady na jednolitej platformie informacyjnej.

Kogo dotyczy obowiązek?

Firmy, która w działalności zawodowej korzysta z systemów AI, czyli jest podmiotem stosującym, oraz firmy, która rozwija system AI albo zleca jego rozwój i udostępnia go pod własną nazwą, czyli jest dostawcą. W praktyce wystarczy, że pracownicy używają czatu z AI do maili, ofert czy analiz. W małej firmie środki mogą być proste, bo przepis każe brać pod uwagę ludzi i kontekst, w jakim korzystają z AI.

Co zmieniło się w 2026 r.?

Pierwotne brzmienie mówiło o środkach, które mają zapewnić, w możliwie największym stopniu, odpowiedni poziom kompetencji w zakresie AI. Nowe przesuwa akcent z „zapewnienia poziomu” na „wspieranie rozwoju” i dodaje rolę Komisji i państw członkowskich. Obowiązek podejmowania środków nadal istnieje, więc warto móc pokazać, co firma zrobiła.

Jak to zrobić w małej firmie?

1. Spis użycia AI: jakie narzędzia, kto z nich korzysta i do czego.
2. Krótkie szkolenie na własnych zadaniach: co AI robi dobrze, gdzie się myli, czego nie wklejać (dane osobowe, tajemnice firmy) i kiedy sprawdzać wynik.
3. Spisane zasady korzystania z AI. Gotowy dokument: wzór polityki korzystania z AI w firmie.
4. Ślad: data, zakres i lista obecności, uzupełniane przy nowym narzędziu albo nowej osobie w zespole.
5. Więcej dla osób z większą odpowiedzialnością: ktoś, kto nadzoruje agenta AI albo zatwierdza jego wyniki, potrzebuje więcej wiedzy niż osoba, która raz w tygodniu poprawia z AI tekst.

Które obowiązki z AI Act dotyczą Twojej firmy, sprawdzisz w kilka minut w teście AI Act dla firmy. Pełny przegląd terminów i obowiązków jest w przewodniku AI Act w małej firmie.

Szkolenie w naszych wdrożeniach

Szkolenie zespołu jest w cenie każdego naszego wdrożenia. Przy usłudze Claude w firmie obejmuje warsztat na Waszych zadaniach, zasady „czego nie wklejać” i szablon polityki korzystania z AI.

To informacja ogólna, nie porada prawna. Stan na 18 października 2026 r.

Najczęstsze pytania

Czy art. 4 AI Act wymaga certyfikatu albo egzaminu?

Nie. Przepis nie przewiduje certyfikatu ani egzaminu. Wymaga podejmowania środków, które wspierają kompetencje zespołu, dopasowanych do ludzi i sposobu używania AI. Po zmianie z 2026 r. wprost nie chodzi o gwarantowany poziom u każdej osoby.

Od kiedy obowiązuje art. 4 AI Act?

Od 2 lutego 2025 r. Obecne brzmienie, wprowadzone rozporządzeniem (UE) 2026/1744, obowiązuje od 27 lipca 2026 r.

Czy wystarczy jedno szkolenie?

Zwykle nie na zawsze. Narzędzia i zadania się zmieniają, a do zespołu dochodzą nowe osoby. Rozsądnie jest wracać do zasad przy nowym narzędziu AI, nowym zastosowaniu i nowym pracowniku i zapisywać, co zostało zrobione.

Źródła

• Rozporządzenie (UE) 2024/1689 (AI Act), EUR-Lex, tekst polski
• Rozporządzenie (UE) 2026/1744 zmieniające AI Act (akt zbiorczy dotyczący AI), EUR-Lex